English / ภาษาไทย


ประเพณีของคนท้องถิ่นราชบุรี

ประเพณีการเล่นกอนและการกินดอง



          การเล่นกอน หมายถึง ผู้บ่าว (ชายหนุ่ม) จากหมู่บ้านของผู้บ่าวได้พากันมาเล่นกอน ซึ่งประกอบด้วย ผู้บ่าว หมอแคน หมอขับ พากัน ปรบมือ เป่าแคน เซิ่งแกน หมายถึง การเชื้อเชิญผู้สาวบ้านหัวเขาจีนให้มาฟ้อนด้วยกัน โดยใช้เพลงช้าเรียก "แกนย่าง" (ย่าง คือ เดิน) เช่น
          (ชาย) ชืม ชืม ชืม ชืม อย่าลืมชู้เก่า ชู้เก่าเคยเล่น ให้เต้นเข้ามา จะได้เห็นหน้า เห็นตา ชื่นใจ
          - มารำกันอยู่ตั้งนาน ไม่เห็นนงคราญเขาออกมารำ หรือน้องไม่เต็มใจรำ บอกพี่สักคำ จะเป็นไรล่ะ แม่สาวน้อยเอย แม่สาวน้อยเอย
          - รำสูมารำ ฉันรำได้แน่ ผู้หญิงแท้ ๆ ทำไมมาแพ้ชายรำ รำเสียทีเถิดน่ะ สัญญากันว่าจะรำ รำหน่อยเถิดนะน้องนะ ชะเออ เอิงเงย เป็นขวัญตา ยิ้มหน่อยเวลาจะรำ ดวงตามหาเสน่ห์ หอมดอกรักเร่ เสน่ห์ชวนรำ
          (หญิง) ฉันรำก็ได้ ไม่เห็นจะอายอีซู (สู)
          (ชาย) โดดเข้ามา เอ๊ดหน้าป๋อยหวอย จู้เสาปล่อยเชยจังมา จู้สั่งลาเสียแล้วจังอิ้น
เสาเอ๊ดตาปลิ้นกันเหม็ดจุกกน เฮื้อ เฮื้อ
          (หญิง) ว่าล้า ว่าล้า ฟ้าจี๊ฆ่าลงมากลางกืน จี๊ตายตงยืน ต๋าวเฮือนบ่ได้ ต๋าวเฮือนบ่ได้
          (ชาย) อิ้นเสีย อ้นเสีย ไต่เฮาอิ้นเสีย ตั้งแต่นี้ มื้หน้าเอ๊ดนา เอาหลังใส่ฟ้า ก้มหน้าใส่ดิน
          สองมืองมขี้ต๋มในนา สองมือคว้าข้าวสุกในหม้อ บ โก๋ยมาป้อ แล่นสะ แล่นซาย

          การกินดอง หมายถึง การเข้าพิธีแต่งงาน ครั้นถึงวันกำหนดนัดหมาย ขบวนขันหมากของเจ้าบ่าว ก็เดินทางมาบ้านเจ้าสาวที่บ้านหัวเขาจีนตามประเพณีของไทยทรงดำ โดยเจ้าบ่าวแต่งกายด้วยการนุ่งกางเกงดำ สวมเสื้อเชิ้ตขาว แล้วสวมเสื้อ "ฮี" พร้อมทั้งขบวนขันหมากมี มีดโต้ และ ฝักมีด มี หมวก ขันหมาก กะเหร็บ สุรา กล้วย อ้อย ขนม กะปิ หัวหอม ข่า ตะไคร้ พริกแห้ง บรรจุลงในหาบ ซึ่งเรียกว่า หาบกล่าว และฟูกปูนอน
          ก่อนที่เจ้าบ่าวจะเข้าบ้านต้องให้หญิงสาวฝ่ายเจ้าบ่าวสะพายกะเหร็บ จำนวน ๒ คน พร้อมขันหมากทั้งสองใบ โดยใช้เพื่อนเจ้าบ่าวเป็นผู้ยกขันหมากไป เป็นการแจ้งให้ทราบว่าขณะนี้ขบวนขันหมากเจ้าบ่าวมาถึงแล้ว จากนั้นขบวนขันหมากพร้อมเจ้าบ่าวก็เข้าบ้านเจ้าสาว นำเครื่องขันหมาก ประกอบด้วยหมาก พลู สุรา ขนม เงินสินสอด ไปไหว้บรรพบุรุษของเจ้าสาวในกะล่อหอง (ห้องผีเรือน) แล้วจึงไหว้พ่อแม่เจ้าสาวและญาติฝ่ายเจ้าสาวตามลำดับ ในการไหว้นี้จะต้องมีผู้รู้นำกล่าวเรียกว่า "ล่าม" สำหรับผู้น้อยมีเพื่อนเจ้าบ่าว ๔ คน ล่าม ๑ คน รวมเจ้าบ่าวเป็น ๖ คน ทางฝ่ายเจ้าสาวก็ไหว้พ่อแม่และญาติทางเจ้าบ่าว โดยมี "ล่าม" และเพื่อนอีก ๒ คน รวมเป็น ๓ คน เมื่อไหว้เสร็จก็ทำพิธีปูเสื่อ กางยัน (มุ้ง) โดย ผู้เฒ่าผู้มีความรู้ มีความดี เพื่อ คู่บ่าวสาวจะได้อยู่ดีมีสุข เป็นการเสร็จพิธีกินดอง
          การแสดงศิลปวัฒนธรรมของชาวไทยทรงดำบ้านหัวเขาจีน ในประเพณีการเล่นกอนและ การกินดองนี้ ผู้ชมการแสดงนอกจากได้เห็นความสวยงดงาม ของศิลปะการแต่งกาย และการร่ายรำที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะท้องถิ่นแล้วยังได้เห็นถึงความสามัคคี ความรัก ความห่วงใย ของผู้ใหญ่ที่ดูแลหนุ่มสาวในหมู่บ้านอย่างอบอุ่น ผู้แสดงที่อยู่ในชุมชนตั้งแต่เยาวชนถึงผู้เฒ่า ได้แสดงความรู้สึกรื่นเริงและแฝงความประณีตวิจิตรบรรจงในการดำเนินงานตามขนบประเพณี นอกจากนี้ในเรื่องของการสืบทอดการสร้างการประดิษฐ์ของใช้ในวิถีชีวิตดั้งเดิม ยังต้องมีการสร้างประดิษฐ์ให้ใช้กันอย่างต่อเนื่อง เพราะคนในชุมชนต้องนำมาใช้ในประเพณี และอีกสิ่งหนึ่งที่ผู้เขียนเห็นการทำนุบำรุงและการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมของท้องถิ่นชาวไทยทรงดำบ้านหัวเขาจีน คือการขับร้องเพลงในการเล่นกอนและการอบรมสั่งสอนคู่บ่าวสาวให้อยู่ ร่วมกันอย่างเป็นสุขได้ใช้ ภาษาไทยทรงดำ นับว่าชุมชนบ้านหัวเขาจีน อำเภอปากท่อ จังหวัดราชบุรี เป็นชุมชนที่เข้มแข็งมีการรักษาขนบธรรมเนียมประเพณีดั้งเดิมไว้อย่างเหนียวแน่น ซึ่งจะนำไปสู่การพัฒนา ชุมชนทั้งในด้านความอบอุ่นของครอบครัว ในด้านเศรษฐกิจ และความมีจริยธรรมของเยาวชนหนุ่มสาวที่จะทำให้ชุมชนเข้มแข็งอย่างยั่งยืน



Apycom jQuery Menus